Παρασκευή 30 Μαρτίου 2012

“Σημαντικότερη ακόμη κι από το ταλέντο είναι η σκληρή δουλειά ”


Ελένη Βαηνά

“Σημαντικότερη ακόμη κι από το ταλέντο είναι η σκληρή δουλειά ”


Η ίδια λέει πως το γράψιμο μπήκε στη ζωή της όταν κάποια στιγμή ένιωσε ασφαλής έχοντας τακτοποιήσει μια άνετη ζωή και με αμέτρητες εμπειρίες παρακαταθήκη. Τότε ήταν που άνοιξε ένας κρουνός και σχεδόν επιτακτικά ένιωσε την ανάγκη να βγάλει στο χαρτί τον εσωτερικό της κόσμο. Δεν είχε ιδέα πως θα μπορούσε να το κάνει αυτό και χρειάστηκε να σβήσει και να γράψει αρκετές φορές μέχρι να ολοκληρώσει το πρώτο της μυθιστόρημα αλλά τα κατάφερε. Εξάλλου τα βιβλία ήταν πάντα για εκείνη καταφύγιο και παρηγοριά όταν χρειαζόταν να πάρει βαθιές ανάσες για να ξεφύγει από μια πραγματικότητα που δεν της άρεσε. Σήμερα η Ελένη Βαηνά μας παρουσιάζει το νέο της βιβλίο «οι κλέφτες της ευτυχίας». Και εύχεται η Ελλάδα να ξεπεράσει τη βαθιά κρίση που την μαστίζει και όλοι να ζήσουν ειρηνικά προσφέροντας στα παιδιά μια υγιή κοινωνία.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΜΑΡΙΑ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ (MAG NEWS)

Ελένη μου μίλησε μου λίγο για σένα. Πώς ήταν τα παιδικά σου χρόνια; Εξ όσων γνωρίζω έχεις γεννηθεί στη Θεσσαλονίκη αλλά ζεις στην Αθήνα. Πώς προέκυψε αυτό;

Ξεκινάς με μια δύσκολη ερώτηση για μένα, τα παιδικά μου χρόνια δεν ήταν ανέμελα και χαρούμενα όπως θα έπρεπε νε είναι για όλα τα παιδιά, επειδή όμως δεν μου αρέσει να παραπονιέμαι θα πω ότι εκεί οφείλεται ίσως η δύναμη και η μαχητικότητα του χαρακτήρα μου, οι δυσκολίες εμένα τουλάχιστον με έκαναν να εκτιμήσω κάποια πράγματα περισσότερο και να διεκδικήσω το δικαίωμα μου σε μια ποιοτική ζωή. Στην Αθήνα βρέθηκα γιατί ως άνθρωπος έχω μια ανησυχία, ήθελα να ζήσω σε μια μεγάλη πόλη, με μεγαλύτερες ευκαιρίες, πιο έντονα ενδεχομένως και δε δίστασα να μετακομίσω και να ξεκινήσω σχεδόν από το μηδέν, δεν έχω μετανιώσει ποτέ, έζησα υπέροχα τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα.

Έχεις τελειώσει το Οικονομικό του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και τη Νομική του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης. Το γράψιμο πότε και πώς μπήκε στη ζωή σου; Γράφεις από μικρή;

Σπούδασα γιατί είχα μια δίψα για μάθηση από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, η μόρφωση θεωρούσα ότι θα ήταν το εφόδιο και το εισιτήριο μου για μια καλύτερη ζωή, διάβαζα και πάρα πολύ λογοτεχνία, με ταξίδευε και με ενέπνεε , όμως δεν έγραφα από μικρή γιατί για μένα ήταν σε απόλυτη προτεραιότητα ο βιοπορισμός μου και αργότερα κάνοντας τα παιδιά μου σχετικά νέα έπρεπε να αφιερώσω χρόνο και για το μεγάλωμα τους. Όταν κάποια στιγμή ένιωσα ασφαλής έχοντας τακτοποιήσει μια άνετη ζωή και με αμέτρητες εμπειρίες παρακαταθήκη ,άνοιξε ένας κρουνός και σχεδόν επιτακτικά ένιωσα την ανάγκη να βγάλω στο χαρτί τον εσωτερικό μου κόσμο, δεν είχα ιδέα πως θα μπορούσα να το κάνω αυτό και χρειάστηκε να σβήσω και να γράψω αρκετές φορές μέχρι να ολοκληρώσω το πρώτο μου βιβλίο, είχα μια αμυδρή υποψία μόνο ότι ήταν κάτι που θα το έκανα γιατί στα φοιτητικά μου χρόνια όταν έμαθα να δακτυλογραφώ είχα γράψει ένα διηγηματάκι που χρόνια αργότερα όταν έπεσε στα χέρια μου το βρήκα συμπαθητικό.

Αν σου ζητούσα να σταχυολογήσεις κομμάτια της παιδικής σου ηλικίας που επηρέασαν ή εξακολουθούν να σε επηρεάζουν εν τη γενέσει ενός έργου, ποια θα ήταν αυτά;

Εξακολουθεί να με επηρεάζει η αγάπη μου για τη μάθηση , για μένα τα βιβλία ήταν καταφύγιο και παρηγοριά όταν χρειαζόταν να πάρω βαθιές ανάσες για να ξεφύγω από μια πραγματικότητα που δεν μου άρεσε. Με επηρέασε πολύ το περιβάλλον που μεγάλωσα, μια φτωχή γειτονιά με το μεγαλύτερο ποσοστό γυναικών στο σπίτι να είναι εξαρτώμενο από πατεράδες και συζύγους που ήταν καθαρά θέμα τύχης αν θα ήταν καλοί και θα φέρονταν με σεβασμό και αγάπη, ίσως για αυτό όλες οι ηρωίδες μου κρατούν τη ζωή τους στα δικά τους χέρια.

Οι κλέφτες της ευτυχίας. Αυτός είναι ο τίτλος του νέου σου βιβλίου που κυκλοφόρησε πρόσφατα. Μίλησε μου λίγο γι' αυτό. Τι πραγματεύεται;

Καταρχήν από τη περίληψη φαίνεται ότι πρόκειται για την ιστορία τριών γυναικών , στην ουσία τρείς γενιές, μητέρα, κόρη, εγγονή και παράλληλα με τη μυθιστορηματική πλοκή ξετυλίγεται η ιστορία των τόπων όπου ζούσαν οι ηρωίδες , χωρίς να θέλω να ενταχτώ στη εξαιρετικά δύσκολη κατηγορία του ιστορικού μυθιστορήματος νομίζω ότι έκανα μια πολύ προσεκτική περιγραφή του τόπου αλλά και της ιστορικής περιόδου που τοποθετώ χρονικά τις ζωές των ηρωίδων μου. Ξέχωρα όμως από αυτό, το κεντρικό μήνυμα είναι ότι πέρα από κάθε αντιξοότητα, απώλεια, καταστροφή ατομική ή συλλογική ο άνθρωπος πρέπει να συνεχίσει απτόητος τη ζωή του κλέβοντας κάθε φορά κομμάτια ευτυχίας.

Τι ήταν εκείνο που σε ενέπνευσε για να το γράψεις; Γενικά από πού θα έλεγες ότι εμπνέεσαι τις ιστορίες σου; Εντάσσεις πρόσωπα και καταστάσεις της καθημερινότητας στα βιβλία σου; Από πού αντλείς συνήθως τη θεματολογία σου;

Κάθε βιβλίο έχει διαφορετική πηγή έμπνευσης, τα πρώτα δύο ήταν σύγχρονα και πηγή έμπνευσης ήταν δικά μου βιώματα αλλά και γεγονότα που έπεσαν στην αντίληψη μου και καθόρισαν άλλα λιγότερο και άλλα περισσότερο την ύπαρξη μου, το τρίτο μου βιβλίο όμως αναφέρεται σε μια ιστορική εποχή που δεν έχω ζήσει , με ήθη και έθιμα ίσως ξεπερασμένα που όμως θεωρώ ότι η γνώση του παρελθόντος και ειδικά της ιστορίας ,μας κάνει σοφότερους και καλύτερους στη διαχείριση του παρόντος. Θα έλεγα ότι αντλώ την έμπνευση μου από παντού και έχω στη κυριολεξία αμέτρητες ιδέες για μελλοντικά βιβλία, δυστυχώς δεν έχω τον ανάλογο χρόνο για να γράφω.

Αγγελική, Μαρίνα, Ελένη. Οι τρεις ηρωίδες σου. Πόσο ταυτίστηκες μαζί τους όταν έγραφες το βιβλίο; Γενικότερα, πόσο ταυτίζεσαι με τις ηρωίδες σου και πόσο δύσκολο είναι έπειτα να τις αποβάλεις για να αρχίσεις να γράφεις το επόμενο;

Δεν ξέρω καν αν ταυτίζομαι, τις δημιουργώ αλλά δεν έχω κανένα πρόβλημα να τις αποχωριστώ και να συνεχίσω στην επόμενη ιστορία μου με ολόφρεσκους ήρωες.

Τρεις γυναίκες όμορφες σαν νεράιδες που γεννήθηκαν μέσα σε πόλεμο, γνώρισαν την ορφάνια, γεύτηκαν την απόλυτη φτώχεια αλλά και τα αμύθητα πλούτη, αγαπήθηκαν και αγάπησαν με πάθος και, τελικά, έζησαν ακριβώς όπως θέλησε η καθεμιά. Ανέλαβαν τον έλεγχο του πεπρωμένου τους και το οδήγησαν με σταθερό χέρι, μέχρι που βρήκαν την ευτυχία… Πιστεύεις δηλαδή πως κάτι τέτοιο είναι εφικτό; Κάποιος άνθρωπος μπορεί πραγματικά να αναλάβει τον έλεγχο του πεπρωμένου του;

Πιστεύω στο πεπρωμένο αλλά επίσης πιστεύω ότι αρκετές φορές στη ζωή μας έχουμε βρεθεί σε σταυροδρόμια που έπρεπε να επιλέξουμε το δρόμο που θα πάρουμε, εκεί μετράει η τόλμη, η φιλοδοξία, η εργατικότητα, η εντιμότητα και μια σειρά ακόμη από χαρακτηριστικά που δεν θα μας οδηγήσουν στον εύκολο δρόμο γιατί με απόλυτη βεβαιότητα λέω σε όλες όσες θα διαβάσουν αυτή τη συνέντευξη ότι δεν υπάρχει εύκολος δρόμος για τη κατάκτηση των ονείρων μας, αν λοιπόν δειλιάσουμε ας μη κατηγορήσουμε το πεπρωμένο αλλά τη δική μας επιλογή, ας μη βαφτίζουμε τη δειλία πεπρωμένο αλλά και έτσι να είναι θα πω ότι δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς κάτι κακό να έχει συμβεί στη ζωή του, τι πάει να πει αυτό; Ότι θα εγκαταλειφτεί ακυβέρνητος στη κακιά τύχη; Δεν θα πολεμήσει; Δεν θα ξανασηκωθεί να συνεχίσει το δρόμο του; Κατά τη δική μου άποψη λοιπόν μπορεί να αναλάβει τον έλεγχο του πεπρωμένου αρνούμενος να το αποδεχτεί όταν δεν του αρέσει και εφόσον προσπαθεί να κάνει αυτά που επιθυμεί.

Έχεις φανταστεί ποτέ σου κάποιο βιβλίο σου να γίνεται σειρά; Πώς θα αντιδρούσες σε αυτό;

Υπάρχει κανένας που γράφει βιβλία και δεν το έχει φανταστεί αυτό; Φυσικά θα χαιρόμουν.

Ποιο από τα βιβλία σου θεωρείς το αγαπημένο σου;

Ρωτάς ποτέ μια μητέρα ποιο από τα παιδιά της αγαπάει πιο πολύ; Αδύνατον να τα ξεχωρίσω, είναι όλα αγαπημένα μου.

Νιώθεις απόλυτα ελεύθερη κατά τη συγγραφή των έργων σου ή μήπως υπάρχουν φορές που αισθάνεσαι ότι εισβάλουν στο κείμενο, παρά τη θέλησή σου, επιρροές από προγενέστερα αναγνώσματά σου;

Επιρροές έχω σίγουρα αλλά δεν εισβάλουν με το έτσι θέλω, έχοντας κάνει κτήμα μου τη γνώση μπορώ να διυλίζω στο μυαλό μου και να παίρνω απόσταγμα κάθε φορά, αυτό το απόσταγμα θεωρώ ότι χρωματίζει ή έστω επηρεάζει τα γραφόμενα μου.

Έχεις δεχτεί κατά καιρούς αρκετές καλές κριτικές για τα προηγούμενα βιβλία σου. Φαντάζομαι όμως πως θα σου έχει τύχει να ακούσεις και κάποιες αρνητικές κριτικές.. Πώς τις αντιμετωπίζεις;

Οι καλές κριτικές με κάνουν να χαίρομαι, οι κακές κριτικές με κάνουν καλύτερη.

Πως σχολιάζεις τη μαζικά εκφραζόμενη - ιδίως τα τελευταία χρόνια - επιθυμία πολλών ανθρώπων να συγγράψουν και κυρίως να εκδώσουν κάποιο έργο τους;

Δεν τη σχολιάζω, θεωρώ δικαίωμα του κάθε ανθρώπου να γράφει ότι θέλει και εφόσον βρεθεί και εκδότης να το εκδώσει όλα καλά, διαβάζω τα πάντα και βγάζω τα δικά μου συμπεράσματα, αν μου αρέσει κάτι ψάχνω και τα υπόλοιπα βιβλία του αν όχι το βάζω στη βιβλιοθήκη μου μαζί με τα υπόλοιπα βιβλία.

Πέρα από το ταλέντο, το οποίο αναμφισβήτητα πρέπει κάποιος να διαθέτει για να γίνει συγγραφέας, ποια άλλα, κατά την γνώμη σου, αποτελούν σημαντικά εφόδια για να επιτύχει;

Σημαντικότερο ακόμη και από το ταλέντο είναι η σκληρή δουλειά, ένα μεγάλο ταλέντο μπορεί να χαθεί, κάποιος όμως με πολύ λιγότερο ταλέντο που με επιμονή δουλεύει, το καλλιεργεί και μέρα με τη μέρα βελτιώνεται δεν πρόκητε να χαθεί ποτέ.

Η συγγραφή ως διαδικασία για σένα είναι θέμα έμπνευσης ή ωραρίου; Γράφεις άτακτα και μόνο όταν μέσα σου υπερχειλίζει η ανάγκη ή ακολουθείς πιστό καθημερινό πρόγραμμα προσήλωσης στο πληκτρολόγιο;

Ανάλογα με την εποχή, θα έλεγα ότι γράφω άτακτα γιατί έχω μεγάλο φόρτο υποχρεώσεων αλλά και ανάλογα με τα κέφια μου , σίγουρα δεν είναι με ωράριο ή με καθημερινό πρόγραμμα. Μόνο όταν ένα βιβλίο είναι υπό έκδοση η συνεργασία μου με την επιμελήτρια ακολουθεί πρόγραμμα για να μην παρατραβάει και την κουράσω.

Τελικά είναι ισχυρό το αναγνωστικό κοινό στην Ελλάδα; Κάποιοι λένε ότι ως λαός δεν έχει καλή σχέση με την ανάγνωση.

Δεν έχω ιδέα, ειδικά στις μέρες μας που ο ελληνικός λαός έχει χάσει τον ύπνο του με όλα αυτά που συμβαίνουν.

Πιστεύεις ότι το μέλλον της λογοτεχνίας βρίσκεται στα ηλεκτρονικά βιβλία ή οι αναγνώστες θα παραμείνουν εραστές της μυρωδιάς του χαρτιού;

Επίσης δεν έχω ιδέα, εγώ πάντως δεν μπορώ να διαβάσω αν δεν είναι σε χαρτί, ακόμη και άρθρα που κατέβαζα από το ίντερνετ πρώτα τα τύπωνα και μετά τα μελετούσα.

Από την εμπειρία σου στο χώρο, πόσο δύσκολο είναι ένας νέος συγγραφέας να επιτύχει την έκδοση του πρώτου του μυθιστορήματος από κάποιον εκδοτικό οίκο; Πόσο δύσκολο ήταν για σένα;

Δεν ξέρω σήμερα τι γίνεται γιατί τα πράγματα έχουν δυσκολέψει σε όλους τους τομείς, για μένα πάντως ήταν πολύ εύκολο, άφησα ένα αντίγραφο του πρώτου μου βιβλίου και σε μια βδομάδα μου τηλεφώνησαν και υπέγραψα το συμβόλαιο μου.
Γράφεις κάτι τώρα;

Έχω ξεκινήσει κάτι αλλά επειδή δουλεύω πολύ δεν έχω χρόνο να αφιερώσω τουλάχιστον όσο θα ήθελα.

Τα μελλοντικά σου σχέδια;

Δεν ξέρω αν μπορώ να σχεδιάσω κάτι σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, κανείς αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα δεν μπορεί να είναι βέβαιος για το τι του ξημερώνει, απλά και εγώ όπως και οι ηρωίδες μου λέω πως ότι συμβεί θα το αντιμετωπίσω. Είμαι όμως πολύ λυπημένη γιατί δυστυχώς φτάσαμε σε αυτό το σημείο από ανικανότητα κυρίως αλλά και τεράστια οικονομικά σκάνδαλα αυτών που μας κυβερνούσαν και μας κυβερνούν ακόμη. Επίσης είμαι πολύ θυμωμένη με την συμπεριφορά , την αδιαφορία, την έλλειψη στοιχειώδους ευθιξίας, την συγκάλυψη και τελικά την απαξίωση όλων των στοιχειωδών ηθικών αρχών από τους κυβερνώντες μας ενώ την ίδια ώρα η πλειοψηφία του ελληνικού λαού αντιμετωπίζει πρόβλημα επιβίωσης.

Τι εύχεσαι;

Εύχομαι ο τόπος μου να ξεπεράσει τη βαθιά κρίση που τον μαστίζει και όλοι να ζήσουμε ειρηνικά προσφέροντας στα παιδιά μας μια υγιή κοινωνία, έναν κόσμο νοικοκυρεμένο, εύχομαι επιτέλους να διδαχτούμε από την ιστορία. 

 www.themagnews.com

Πέμπτη 29 Μαρτίου 2012

Ο Νίκος Θέμελης και το νέο ιστορικό μυθιστόρημα


της Ελισάβετ Κοτζιά 
O Νίκος Θέμελης πρωτοεμφανίσθηκε στη λογοτεχνία στα πενήντα του χρόνια, σε μια περίοδο ηλικιακής ακμής και ταυτόχρονα σε μια στιγμή κορύφωσης της δημόσιας σταδιοδρομίας του στην πολιτική. Η πρώτη αυτονόητη σκέψη πως ο Νίκος Θέμελης – ναι αυτός δίπλα στον πρωθυπουργό! - δημοσίευσε ένα μυθιστόρημα ήταν μάλλον συγκαταβατική. Ασφαλώς θα επρόκειτο για ένα πάρεργο, για κάποιο χόμπι, για μια ερασιτεχνική ίσως δραστηριότητα, που θα αποφόρτιζε ενδεχομένως τον συγγραφέα  από την τρομακτική ένταση που συνεπάγεται η άσκηση εξουσίας, δεν θα είχε όμως παρά μικρή σημασία για την ελληνική λογοτεχνική σκηνή.

Σήμερα ξέρουμε πως η πραγματικότητα ήταν άλλη. Το πρώτο μυθιστόρημα του Θέμελη  «Αναζήτηση» του 1998 υπήρξε μια τεράστια εμπορική επιτυχία και ταυτόχρονα εγκωμιάσθηκε ποικιλοτρόπως από την λογοτεχνική κριτική, ενώ το δεύτερο μυθιστόρημα «Ανατροπή» του 2000, εκτός από τις πρώτες θέσεις που κατέλαβε στις λίστες των ευπώλητων,  τοποθέτησε τον Θέμελη στον λογοτεχνικό κανόνα, δίπλα σε  καθιερωμένους ομηλίκους του πεζογράφους όπως η Μάρω Δούκα, ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης  ή ο Αλέξης Πανσέληνος.  Το μάθημα υπήρξε ευπρόσδεκτο. Είναι εντέλει πολύ δύσκολο να προεξοφλήσει κανείς τη μορφοπλαστική ικανότητα, την συνθετική δυνατότητα και την αισθητική δεξιοτεχνία ενός ανθρώπου. Διότι η μυθοποιητική δημιουργικότητα αποτελεί εντέλει εσωτερική γνώση και δεν αποκτάται μαθησιακά.

Καθώς τώρα πια γνωρίζουμε το σύνολο του πεζογραφικού του έργου,  μπορούμε πλέον να θέσουμε το ερώτημα: Ποια είναι η σημασία του Νίκου Θέμελη για την μεταδικτατορική πεζογραφία ή καλύτερα για την πεζογραφία που γράφτηκε στο γύρισμα ανάμεσα στον 20ό και τον 21ο αιώνα; Και με εξίσου σχετική ασφάλεια μπορούμε επίσης να απαντήσουμε. Η πεζογραφική βαρύτητα του Νίκου Θέμελη είναι, κατά τη γνώμη μου, διπλή:  Πρώτον, ο συγγραφέας για τον οποίο συζητούμε στην αίθουσα αυτή υπήρξε ο βασικός εισηγητής του καινούργιου τρόπου με τον οποίο γράφεται σήμερα το ιστορικό μυθιστόρημα. Και δεύτερον, με την εικαστική φαντασία, την αισθητηριακή αναπλαστικότητα και την μυθοποιητική του δύναμη, ο Θέμελης κατόρθωσε να δημιουργήσει ολοζώντανους ανθρώπους μαζί με τις περιπέτειές του βίου τους. Με άλλα λόγια, ο Νίκος Θέμελης υπήρξε ένας γνήσιος παραμυθάς.

Ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της «Αναζήτησης» (1998), της «Ανατροπής» (2000) και της «Αναλαμπής» (2003), των τριών δηλαδή μυθιστορημάτων που αποτελούν το κυρίως έργο του; Τόπος στα δύο πρώτα είναι ο χώρος των τουρκοκρατούμενων κέντρων του ελληνισμού  στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού (Μυτιλήνη, Σιάτιστα, Ζαγόρια). Κι ακόμα είναι ο χώρος του μείζονος ελληνισμού (Μικρά Ασία, χερσόνησος του Αίμου, παραευξείνιες περιοχές). Και επίσης ήρωές του είναι άνθρωποι αυτοδημιούργητοι, φιλόπονοι κι επινοητικοι, φίλοι της προόδου και εχθροί των δυνάμεων του συντηρητισμού. Στο σημείο αυτό αξίζει να κάνουμε μια σύγκριση. Μυθιστορήματα που εκτυλίσσονται στην Μικρά Ασία ή στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα  (ιστορικά και μη) έγραψαν οι μεσοπολεμικοί πεζογράφοι Παντελής Πρεβελάκης, Ηλίας Βενέζης, Θανάσης Πετσάλης-Διομήδης, Στράτης Μυριβήλης, Κοσμάς Πολίτης. Στα περισσότερα από τα έργα αυτά (όχι σε όλα, όχι στον Κοσμά Πολίτη, και όχι στο Χρονικό μιας Πολιτείας του Παντελή Πρεβελάκη) το κυρίαρχο χαρακτηριστικό αφορούσε τις εχθρικές, συχνά εμπόλεμες σχέσεις ανάμεσα στο ελληνικό και στο τουρκικό στοιχείο. Δεν είναι περίεργο. Όταν γράφονταν τα έργα για τα οποία συζητάμε, το τραύμα της Μικρασιατικής Καταστροφής ήταν ακόμα νωπό, πολλοί μάλιστα από τους μεσοπολεμικούς πεζογράφους είχαν προσωπικά βιώματα απ’ την εμπόλεμη βία. Μέσα στις συγκεκριμένες επομένως συνθήκες, εκείνο που επιδίωκαν να αναδείξουν ήταν η ελληνική εθνική και η ορθόδοξη θρησκευτική ταυτότητα στη σύγκρουση τη προς τις άλλες εθνικές και θρησκευτικές ταυτότητες, ήταν η ελληνικότητα  στην αντιπαλότητά της προς την τουρκικότητα και τις άλλες εθνικές ιδιαιτερότητες.

Όταν ο Νίκος Θέμελης γράφει τα μυθιστορήματά του, η εθνική συνθήκη στη Δύση έχει μεταβληθεί ριζικά. Έχουν περάσει τουλάχιστον εβδομήντα χρόνια από την εποχή των ελληνοτουρκικών πολέμων, ενώ στα τέλη του 20ού αιώνα, το ζήτημα της εθνικής ταυτότητας βρίσκεται μεν σε έξαρση, όχι πια όμως με γνώμονα την εχθρότητα και τη σύγκρουση, αλλά με πλοηγό τη συγκατοίκηση και τη συμπόρευση. Η άνευ προηγουμένου κινητικότητα και η πυκνότατη επικοινωνιακή διασύνδεση των τελευταίων δύο δεκαετιών του 20ού αιώνα, μετέτρεψαν τις κοινωνίες μας από εθνικώς και πολιτισμικώς ομοιογενείς κοινωνίες,  σε πολυεθνικά και  πολυπολιτισμικά ψηφιδωτά. Το ενδιαφέρον έτσι μετατοπίστηκε. Όταν στρεφόμαστε στο παρελθόν δεν επιδιώκουμε πια να διακρίνουμε τι ήταν αυτό που μας χώριζε από τους αλλοεθνείς, αλλά τι ήταν εκείνο που μας ένωνε, τι ήταν αυτό που μας επέτρεπε να ζούμε σε σχέσεις αγαθής γειτονίας. Το νέο αυτό πνεύμα εξέφρασε κατά κόρον ο Νίκος Θέμελης στην «Αναζήτηση» και την «Ανατροπή». Πως το εξέφρασε; Δημιουργώντας στη θέση των αλλοτινών εσωστρεφών, φανατικών και αδιάλλακτων εθνικών ομάδων, κοινότητες γεμάτες παλμό, κοινωνίες όχι απαλλαγμένες από τις πολιτικές και κοινωνικές ταραχές, κοινωνίες όμως με ανθρώπους φιλοπερίεργους κι  ανοιχτόμυαλους, ενδεχομένως τυχοδιώκτες, ανθρώπους όμως έτοιμους να ασπαστούν καινούργιες ιδέες, να δοκιμάσουν νέες μεθόδους, να τολμήσουν αδιανόητα εγχειρήματα, με ανθρώπους που διψούσαν να καινοτομήσουν, να αντιστρέψουν, να ανατρέψουν και να πειραματιστούν. Μέσα σε τέτοιες κοινωνίες οι εθνικές και θρησκευτικές διαιρέσεις, δεν εξαφανίζονται μεν, αλλά και δεν συνιστούν όπως άλλοτε τον απόλυτα κυρίαρχο ρυθμιστή.

Στο τρίτο μυθιστόρημα της τριλογίας «Αναλαμπή» οι γεωγραφικές συντεταγμένες της πλοκής μετατοπίζονται στον ελλαδικό χώρο στα πρώτα σαράντα χρόνια του 20ού αιώνα, όταν η Ελλάδα προσπαθεί να σφυρηλατήσει μια ταυτότητα που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των νέων καιρών. Ριζοσπαστική διάθεση, δημιουργική φλόγα, αναρίθμητες καινούργιες υποσχέσεις αλλά και πλησμονή ψευδεπίγραφων οραμάτων, συρροή ανερμάτιστων στόχων, κοινωνική αστάθεια και πολιτικός διχασμός  συνθέτουν την κοίτη μέσα στην οποία ρέει το τρίτο  μυθιστόρημα-ποταμός  του Νίκου Θέμελη.

Έχουμε δηλαδή το αστικό στοιχείο στην περίοδο της ανοδικής σφριγηλής του πορείας, στα δύο πρώτα μυθιστορήματα. Και το αστικό στοιχείο στην περίοδο της ματαίωσης των εκσυγχρονιστικών του οραμάτων, στο τρίτο μυθιστόρημα, για να επαναλάβω κι εγώ  εδώ τη σχηματική περιγραφή που μας έδωσε για τα έργα του Θέμελη η ελληνική λογοτεχνική κριτική. Μια ερμηνεία με άλλα λόγια των περιπετειών του νεότερου ελληνισμού, ερμηνεία όμως με τα μέσα της μυθοπλασίας. Στο σημείο αυτό στέκομαι προκειμένου για να υπογραμμίσω τη φράση «ερμηνεία με τα μέσα της μυθοπλασίας», έτσι ώστε να έρθω στη δεύτερη λογοτεχνική συμβολή του Νίκου Θέμελη. Διότι ο συνδυασμός μυθοπλαστικά μέσα και κοινωνιολογική ερμηνεία προϋποθέτει μια εξαιρετικά ευαίσθητη ισορροπία στην αναλογία δύο συστατικών δεδομένου οι κοινωνιολογικές προσεγγίσεις και οι ιδεολογικές ανατομίες τις περισσότερες φορές καταστρέφουν κι απονεκρώνουν τον αισθητικό ιστό. Εκτός κι αν τις κοινωνιολογικές αυτές ερμηνείες προσδιορίζει, κατευθύνει και ρυθμίζει  μια ισχυρή δημιουργική φλέβα, όπως ήταν η φλέβα του συγγραφέα που τιμούμε σήμερα.

Ποιες είναι οι συντεταγμένες του Νίκου Θέμελη στη μεταδικτατορική λογοτεχνία;  Μίλησα για τη θέση του στον λογοτεχνικό κανόνα. Μίλησα για την συμβολή του στη διαμόρφωση του σύγχρονου ιστορικού μυθιστορήματος. Θα συνεχίσω τώρα με έναν αρνητικό προσδιορισμό. Στο επίπεδο της πεζογραφικής τεχνικής (στο επίπεδο της σύνθεσης και της έκφρασης δηλαδή), ο πεζογράφος μας δεν υπήρξε καινοτόμος.  Τα μυθιστορήματα του δεν περιέχουν καινούργιες προτάσεις ούτε ανανεώνουν την λογοτεχνική παράδοση. Με την σεμνότητα που τον διέκρινε και την αυτογνωσία που τον χαρακτήριζε, ο Θέμελης ουδέποτε διεκδίκησε ούτε στις δημόσιες εμφανίσεις του ούτε στις ιδιωτικές του συζητήσεις το ρόλο του ανανεωτή της μυθιστορηματικής τεχνικής.

Σε τι συνίσταται επομένως η λογοτεχνικότητά του; Α, εδώ μπορούμε να  μιλούμε χωρίς τελειωμό, και ν’ αναπτύσσουμε τις αναρίθμητες  ευφρόσυνες απολαύσεις που προσφέρουν τα βιβλία του: Ένα ανθισμένο μπουκέτο, ένα θολό μπρούτζινο πόμολο, μια πλούσια δαντέλα με τούλι, δυο γυναίκες που λικνίζονται αγκαλιασμένες σαν να ζυγίζει η καθεμιά τον πόνο της άλλης, μια λεπταίσθητη λεπτομέρεια, μια ανεπαίσθητη κίνηση, μια υποδηλωτική σιωπή, το χαρούμενο βουητό μιας συζήτησης αλλά και η απροσδόκητα σπαραξικάρδια κραυγή δημιουργούν τον κόσμο, πλάθουν τους ανθρώπους, φιλοτεχνούν το περιβάλλον, συνθέτουν την ατμόσφαιρα μέσα στην οποία αναπνέουν οι ήρωες του Νίκου Θέμελη. Κι αυτό είναι το πεδίο της μεγάλης δεξιοτεχνικής του αρετής. Με τι μαστοριά επεξεργάστηκε τους αρμούς στον σκελετό της υπόθεσης, με τι λεπτότητα έδενε τους κόμπους στο υφάδι της αφήγησης, με τι επιτηδειότητα συνέδεε τις αόρατες κλωστές των περιγραφικών του ρυθμών’ πως ανατρέπει το σύστημα, πως κορυφώνει την ένταση, πως κατευθύνει την έκπληξη, πως επινοεί την αναλογία, πως πλάθει την αντιστοιχία, πως εφευρίσκει την αναγωγή, όλα όσα με άλλα λόγια δημιουργούν τον τρισδιάστατο κόσμο των ηρώων του. Είναι όλες οι σελίδες του αψεγάδιαστες; Όχι, υπάρχουν ατέλειες, ενίοτε υπάρχουν παραφωνίες, υπάρχουν κάποιοι πλατειασμοί. Έχει όμως τόση σημασία, όταν ο συγγραφέας αυτός μας χάρισε τόσο γενναιόδωρα και τόσο απλόχερα έναν τόσο απέραντο κόσμο γεμάτο τόση πνοή;
   
Σας ευχαριστώ πολύ

*Ομιλία της βιβλιοκριτικού Ελισάβετ Κοτζιά, στην εκδήλωση του Ομίλου Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Κοινωνίας μας (ΟΠΕΚ), αφιερωμένη στη μνήμη του συγγραφέα και πολιτικού Νίκου Θέμελη.
ένα άρθρο των πρωταγωνιστών
www.protagon.gr

Τρίτη 27 Μαρτίου 2012

«µια γυναίκα βασικά έχει ανάγκη να την έχουν ανάγκη»!

Μαντώ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΑΛΑΣΙΑΔΗΣ ΚΑΙ ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΑ ΚΕΡΑΜΑ
Εκδ Μιχάλη Σιδέρη

Εκείνος την αγάπησε πολύ, τόσο που προσπάθησε να αλλάξει όλη του τη ζωή, να αποκτήσει δύναµη και πλούτη για να µπορεί να γίνει κοινωνικά αντάξιός της. Όµως η αγάπη πρέπει να περάσει από πολλά µμονοπάτια για να αποδειχθεί αληθινή, να ζήσει µέσα από ψέµατα και πάθη, να ταλαιπωρηθεί, να πονέσει και να ελπίζει βαθιά µέσα της πως κάποια µέρα θα µπορέσει να ζήσει το όνειρο. Μια ξεχωριστή ιστορία αγάπης στο όµορφο Κυκλαδονήσι της Νάξου για δύο ανθρώπους µιας άλλης εποχής που ερωτεύτηκαν µε πάθος και ταλαιπωρήθηκαν από τη ζωή περισσότερο από όσο φαντάζονταν... Το ευφάνταστο ταλέντο των συγγραφέων παρέχει ευχάριστες ώρες εκτόνωσης και ενδιαφέροντος στον αναγνώστη, µε γερές ψυχολογικές λεπτότητες στο διάβα της ζωής, σε τόνο αποφθεγματικό: «µια γυναίκα βασικά έχει ανάγκη να την έχουν ανάγκη»!


ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ

Ο Κωνσταντίνος Βαλασιάδης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και ήρθε στην Αθήνα, όπου µεγάλωσε και σπούδασε. Το 1948 αρθρογραφεί στον Καταδροµέα και αργότερα στον Σκαπανέα. Στη Μακρόνησο παρακολούθησε φιλολογικά συμπόσια µε οµιλητές τους Γιάννη Ρίτσο και Μενέλαο Λουντέµη. Σήµερα γράφει στην Καθολική, ενώ χρονογραφεί στη Γενιά της Παράγκας και το Κυκλαδικό φως, καθώς και στο περιοδικό Αλλαγή Εποχής. Έχει γράψει παραµύθια, διηγήµατα και το πρώτο του βιβλίο µε τη Φραντζέσκα Κεραµά «Διάλογοι στο Τσεσµέ», καθώς και το «Ένας διάλογος ζωής µε τον γνωστό άγνωστο».

Η Φρατζέσκα Κεραµά γεννήθηκε στην Άνδρο. Αρκετά διηγήµατά της έχουν φιλοξενηθεί στη στήλη «Περασμένα και αξέχαστα» της τοπικής εφημερίδας «Ανδριακή». Το 2004 εκδίδεται το πρώτο της βιβλίο «Διάλογοι στο Τσεσµέ» γραµµένο από κοινού µε τον Κωνσταντίνο Βαλασιάδη, ενώ το 2007 ολοκληρώνεται η δεύτερη συγγραφική της συνεργασία µε τον ίδιο, µε την έκδοση του βιβλίου «Ένας διάλογος ζωής µε τον γνωστό άγνωστο».

Δευτέρα 26 Μαρτίου 2012

σε τι διαφέρει ένα πλαστό από ένα αυθεντικό έργο;

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΣΚΕΥΩΡΙΑ
ΤΡΙΣΟΝ-ΜΙΛΣΑΝΗ ΕΥΡΙΔΙΚΗ

εκδ Κέδρος

Μια συναρπαστική πορεία μέσα στον κόσμο της τέχνης, όπου το πραγματικό και το φανταστικό ακολουθούν παράλληλες πορείες. Το Μπομπούρ, το πιο σημαντικό πολιτιστικό κέντρο του Παρισιού, γίνεται το θέατρο μιας σκοτεινής σκευωρίας. Ο Σιμόν Μπερτιέ, ένας ιδεολόγος επιμελητής του μουσείου, επιθυμεί να συγκεντρώσει σε μια έκθεση όλα τα εξαίσια όσο και αμφιλεγόμενα έργα του ζωγράφου Τζόρτζιο ντε Κίρικο.
Ωστόσο, ζηλόφθονοι και μοχθηροί συνάδελφοι του στήνουν παγίδες για να τον παρασύρουν σε λάθη που θα αμαυρώσουν τη φήμη του και θα καταστρέψουν την καριέρα του. Αν και αθώος, χάνεται όλο και πιο πολύ μέσα στο λαβύρινθο της πλεκτάνης, μέχρι που η πανέξυπνη βοηθός του Αριάδνη θα ανακαλύψει το μίτο που θα τον οδηγήσει στη σωτηρία.
Πίσω από αυτόν το σφιχτά υφασμένο καμβά, όπου απρόσμενα συμβάντα διατηρούν άγρυπνο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, οι ήρωες αναπτύσσουν αντικρουόμενα αισθήματα και αποκαλύπτουν τις ενδιαφέρουσες προσωπικότητές τους. Ταυτόχρονα όμως τίθενται και ορισμένα ερωτήματα: Ποιος είναι ο ρόλος του μουσείου, ποιες οι ευθύνες εκείνων που διαχειρίζονται την πολιτιστική κληρονομιά, ποιες οι σχέσεις του καλλιτέχνη με το κατεστημένο και με το ανώνυμο κοινό; Και κυρίως, σε τι διαφέρει ένα πλαστό από ένα αυθεντικό έργο;

Σάββατο 24 Μαρτίου 2012

Ισίδωρος Ζουργός: «Το βιβλίο είναι κάτι ζωντανό που γερνάει και αυτό»

Ο βραβευμένος με το φετινό Βραβείο Αναγνωστών για το μυθιστόρημα «Ανεμώλια», συγγραφέας Ισίδωρος Ζουργός, ξεφυλλίζει το βιβλίο του και μιλά στο click@Life για τη διάκρισή του.
Το Βραβείο Αναγνωστών διοργανώνεται από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ), σε συνεργασία με την ΕΡΤ και είναι ιδιαίτερο στο είδος του, καθώς οι ίδιοι οι αναγνώστες καλούνται να ψηφίσουν το αγαπημένο ελληνικό μυθιστόρημα της χρονιάς.

Τα «Ανεμώλια» είναι το μυθιστόρημα που υποστήριξαν ένθερμα τόσο οι Λέσχες που συμμετείχαν φέτος, όσο και το ευρύτερο αναγνωστικό κοινό που έλαβε μέρος στη φετινή ψηφοφορία (2.569 ψήφοι).

Τι σημαίνει για σας η κατάκτηση του βραβείου αναγνωστών;

Ο θεσμός ενός λογοτεχνικού βραβείου, μέσα σε μια εποχή αριθμών, αποτελεί, έτσι κι αλλιώς, νησίδα πολιτισμού και ελπίδας. Είναι ευτύχημα πως στη λίστα των υποψηφίων υπήρχαν και αυτήν τη χρονιά αξιόλογα βιβλία και συγγραφείς με πολύ σημαντικό έργο. Ως αναγνώστης, τους ευχαριστώ.

Η τελική προτίμηση του κόσμου στο βιβλίο μου είναι σαν ένα φιλικό χτύπημα στην πλάτη, που σε προτρέπει να συνεχίσεις. Ευχαριστώ τους αναγνώστες από καρδιάς, όπως και τους ιθύνοντες που μερίμνησαν για άλλη μια φορά, ώστε ο διαγωνισμός αυτός να συνεχίσει να υπάρχει.

Τι εξιστορεί το βιβλίο και πού παραπέμπει ο τίτλος «Ανεμώλια»;

Τα «Ανεμώλια» είναι ένα βιβλίο για την αντρική φιλία και τη φυγή. Μια παρέα παιδικών φίλων δραπετεύει με ένα ιστιοπλοϊκό στην αρχή του καλοκαιριού, αφήνοντας πίσω για πάντα όλη την προηγούμενη ζωή της.

Μέσα από τις περιπέτειες του ταξιδιού, το πικρό χιούμορ, τα απρόοπτα και την παλινδρομική μνήμη του αφηγητή, αναδύεται ο πρόσφατος νεοελληνικός μηδενισμός και η δίνη της χώρας τα τελευταία τριάντα χρόνια.
«Ανεμώλια» στη γλώσσα του Ομήρου είναι τα λόγια του ανέμου, τα μάταια, τα ανώφελα. Σε αυτό το μυθιστόρημα, που το διατρέχει μια συνεχής συνομιλία με τον ομηρικό κόσμο, ανεμώλια είναι η διαφυγή από τον κόσμο της αρσενικής απελπισίας, η απόδραση από την ασφυκτική καθημερινότητα, αλλά και η δίψα για την αναζήτηση της νεότητας κι εκείνης της ομορφιάς που καταλύει τον χρόνο.

Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης αυτού του βιβλίου;

Είχα στη διάθεσή μου βιωματικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε ως μαγιά, καθώς έχω την τύχη να είμαι σε καθημερινή επαφή με τους παλιούς μου φίλους. Βέβαια, τα έργα και οι ημέρες των ηρώων στα «Ανεμώλια» έχουν αναπτυχθεί με οδηγό τη συγγραφική μυθοπλασία και η δράση έχει επινοηθεί.

Το βιωματικό υλικό, στο οποίο αναφέρθηκα προηγουμένως, ήταν μόνο ο σπινθήρας της ανάφλεξης, αυτής που είναι απαραίτητη για τη γέννηση του κάθε μυθιστορήματος. Φυσικά, μία επίσης πολύ σημαντική πηγή έμπνευσης, είναι και η μακροχρόνια έλξη και αναγνωστική συνύπαρξη με τον ομηρικό κόσμο, ο οποίος είναι το αρχέτυπο όλης της δυτικής λογοτεχνικής παράδοσης.

Είναι ένα βιβλίο, το οποίο θα μπορούσε να θεωρηθεί «αντρικό»;

Στη λογοτεχνία δεν νομίζω πως υπάρχουν βιβλία αντρικά και γυναικεία. Στην τέχνη, όλους μπορούν να τους ενδιαφέρουν όλα. Θα μπορούσε, όμως, να υπάρχει αντρική και γυναικεία οπτική πάνω στο ίδιο θέμα. Τα «Ανεμώλια» είναι κυρίως μια αντρική ματιά σε θέματα που ενδιαφέρουν όλους τους ανθρώπους, όπως η φυγή, η αντοχή των διαπροσωπικών σχέσεων, η αποδοχή της φθοράς και του θανάτου και άλλα.

Το εσωτερικό σας ταξίδι, κατά τη διάρκεια μετουσίωσης αυτής της δημιουργίας, είχε συγκεκριμένο προορισμό;

Νομίζω ναι, αν και συμβαίνει πολλές φορές, στη διάρκεια της συγγραφής ενός βιβλίου, ο στόχος, ο προορισμός όπως το είπατε, να θαμπώνει. Στα «Ανεμώλια» πάντως, οι χάρτες και η πυξίδα είχαν εξαρχής δείξει την πορεία, νομίζω πολύ πιο έγκαιρα και καθαρά από ότι σε προηγούμενα βιβλία μου.

Η φυγή των ηρώων του «Ανεμώλια» συμβολίζει -κατά κάποιον τρόπο- τη γενικότερη τάση φυγής, η οποία διακατέχει όλους εμάς που βιώνουμε την τραγική πολιτικοοικονομική πραγματικότητα της σημερινής Ελλάδας;
Σχετίζεται φυσικά, αλλά δεν οφείλεται αποκλειστικά σε αυτήν. Αν δεν είχαμε αυτήν την κρίση, πιστεύω πως οι ήρωες θα έφευγαν και πάλι, όχι όμως με τόσο ακραίες συμπεριφορές και ούτε τόσο εναγώνια. Θα έφευγαν πάντως, γιατί η παρόρμηση για εσωτερική ανακαίνιση του εαυτού, όπως και η νοσταλγία της χαμένης νεότητας και αθωότητας, είναι διαχρονικά φαινόμενα του ανθρώπινου βίου.

Θεωρείτε πως τα βιβλία, ως μέσο επιμόρφωσης και ψυχαγωγίας, έχουν τη θέση που τους αρμόζει στη λίστα προτιμήσεων του ελληνικού κοινού;

Τα τελευταία χρόνια γίνεται ένας πολύ μεγάλος αγώνας -από φορείς και πρόσωπα- για τη σχέση των Ελλήνων με τα βιβλία. Νομίζω πως θα ήταν πολύ άδικο να μην το αναγνωρίζαμε αυτό. Ο δρόμος όμως είναι ακόμα μακρύς, μην ξεχνάτε πως είμαστε η χώρα με τη μεγαλύτερη τηλεθέαση σε όλη την Ευρώπη.

Αν προσθέσει κανείς και την ολοένα και πιο έντονη παρουσία του διαδικτύου, τότε το στοίχημα της φιλαναγνωσίας φαίνεται ακόμη πιο περίπλοκο. Νομίζω πως όλοι οι δημιουργοί θα πρέπει να θυμίζουν, με κάθε ευκαιρία, πως ένα βιβλίο είναι σώμα. Έχουμε μαζί του σχέση σχεδόν ερωτική, κάτι που δεν μπορεί να γίνει με την οθόνη. Βλέπετε οι οθόνες δεν μυρίζουν. Το βιβλίο είναι κάτι ζωντανό που γερνάει -και αυτό, όπως εμείς- και αγωνίζεται ενάντια στη φθορά.

Με την ιδιότητα του δασκάλου και γνωρίζοντας την κατάσταση εκ των έσω, αν αναλαμβάνατε το Υπουργείο Παιδείας, ποιες μεταρρυθμίσεις θα είχαν επείγουσα προτεραιότητα για σας;

Αν είχα προτάσεις για μεταρρυθμίσεις, θα έπρεπε -πριν από την προσπάθεια εφαρμογής τους- να είχα πείσει τους πάντες για μια πραγματική προτεραιότητα της εκπαίδευσης, έναντι όλων των άλλων. Αν δεν υπάρξει πραγματικά μια ισχυρή πολιτική βούληση για στήριξη της παιδείας και όχι όλα αυτά τα πυροτεχνήματα που ακούμε για δεκαετίες τώρα, τίποτε δεν μπορεί να είναι ουσιαστικά γόνιμο.

Ξέρετε, τα αποτελέσματα μιας συστηματικής εκπαιδευτικής πολιτικής πάνε σε βάθος χρόνου, πράγμα που για το συγκεκριμένο πολιτικό σύστημα αποτελεί πρόβλημα, καθώς αυτό ενδιαφέρεται να εξαργυρώνει άμεσα και γρήγορα την κάθε λαϊκή ευαρέσκεια.

Ποια είναι η απαράβατη αρχή σας;

Το ότι είναι απαραίτητο οι άνθρωποι να έχουν αρχές είτε με ελαστικό είτε με ανελαστικό τρόπο. Ο καθένας καταλαβαίνει από τις περιστάσεις το πως, και ξέρει για τον εαυτό του καλύτερα… Και κάτι ακόμα, να μην τις εξομολογούνται εύκολα, γιατί πάντα καραδοκεί η πιθανότητα να εκλαμβάνονται ως ηθικολογία και να ευτελίζονται.

Πληροφορίες: «Ανεμώλια» του Ισίδωρου Ζουργού από τις εκδόσεις Πατάκη.

ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΚΟΥΛΟΥΒΑΡΗΣ 

Παρασκευή 23 Μαρτίου 2012

Η νοσταλγία γίνεται ένας χείμαρρος

Τώρα είναι αργά Τώρα είναι αργά
εκδ Απόπειρα

Οι ολιγοήμερες διακοπές σε μια πανσιόν ξυπνούν στον τελευταίο εν ζωή απόγονο μιας οικογένειας, αιχμηρές αναμνήσεις και συναισθήματα από το εξοχικό των παιδικών του χρόνων. Στην ανέμελη ατμόσφαιρα, πρόσωπα όπως η ιδιοκτήτρια της πανσιόν, η δεκαεξάχρονη ανιψιά της, ο αγαπημένος του φίλος παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας. Πλέγματα νέων σχέσεων δημιουργούνται, αποκαλύπτοντας σταδιακά γεγονότα του παρελθόντος.

Η νοσταλγία γίνεται ένας χείμαρρος που τους παρασύρει. Η σκιά της αδικοχαμένης Εύας επιστρέφει.

Η αλήθεια μοιάζει με "κουβάρι που ξετυλίγεται αργά". Η φράση από το παιδικό τους παιχνίδι, επαληθεύεται.

Κουβέντες μετέωρες στριφογυρίζουν ακατάπαυστα σαν μόμπιλ, μέχρι να φανερωθεί η άλλη πλευρά, το κρυφό τους νόημα.

Κι ένας ανεκπλήρωτος έρωτας που αιωρείται, γεννώντας τον ιστό ενός ποιήματος, μιας αήττητης στιγμής μες στο καλοκαίρι.

Ένα μυθιστόρημα για τα κρυμμένα μυστικά που απειλούν τις εύθραυστες ισορροπίες των ανθρώπινων σχέσεων και την ακατανίκητη ορμή της εφηβείας μπροστά στην αβεβαιότητα μιας υπέροχης διαδρομής.

Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012

σασπένς και κινηματογραφικό ρεαλισμό που καθηλώνει

Ίχνη στο χιόνι 
Γιώργος Λίλλης
εκδ Μεταίχμιο 

Μάρτιος 1948: ο δεκάχρονος Περικλής Αδάμος γίνεται μάρτυρας της στυγνής δολοφονίας των γονιών του από τους στρατιώτες του Εθνικού Στρατού κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου. Έχοντας χάσει τα πάντα, διαφεύγει με τους αντάρτες στα βουνά της Ευρυτανίας. Κυνηγημένος, κάτω από αντίξοες συνθήκες, θα ζήσει από κοντά το μίσος, τον φόβο, την απώλεια, τον πόνο, τον θάνατο.
Εξήντα χρόνια αργότερα, θα αφηγηθεί την ιστορία του σ’ έναν νεαρό ερευνητή, αναζητώντας στη μνήμη του ανθρώπους, τόπους και γεγονότα.

Γραμμένο με γρήγορους ρυθμούς, σασπένς και κινηματογραφικό ρεαλισμό που καθηλώνει, το μυθιστόρημα παρακολουθεί τον αγώνα εκείνου του παιδιού να χτίσει από την αρχή τη ζωή του, παλεύοντας με τα φαντάσματα που στοίχειωσαν την ψυχή του.

Δευτέρα 19 Μαρτίου 2012

Διαγωνισμός Απριλίου 2012

Πάμε για τον επόμενο διαγωνισμό με 2 βιβλία και πάλι!!!! Δηλώστε συμμετοχή! Μόνη προϋπόθεση όπως πάντα να είσαστε ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ/ΜΕΛΟΣ του blog (αν δεν ξέρετε πως, ζητήστε βοήθεια μέσω email). Ο διαγωνισμός λήγει στις 17/04/2012 και ώρα 23:59






παράκληση! στα σχόλια σας στους διαγωνισμούς του blog μας, να γράφετε και το email σας, γιατί πολλοί δεν είναι μέλη και δεν το ξέρουν! έτσι θα μπορέσω να τους βρω και να τους βοηθήσω να γίνουνε, για να είναι έγκυρη η συμμετοχή τους!

είναι ένα έργο που δεν το ξεχνάς

Johnnie Society 
εκδ Artificial Edition

"Ένα πρωί, κοιτάζοντας τον εαυτό του στον καθρέπτη αντίκρισε ένα άλλο πρόσωπο και ξαφνιάστηκε. Μακριά ατημέλητα μαλλιά περιέβαλλαν τη μορφή του και αραιά αγκαθωτά γένια κάλυπταν τα μάγουλά του. Η έκφρασή του ήταν γαλήνια και οι κόρες των ματιών του διακρίνονταν διεσταλμένες και διψασμένες για εικόνες. Δεν θύμιζε σε τίποτα τον παλιό Τζόνι που αναπαυόταν εν μνήμη χλοερή. Τότε κυνηγούσε την επιτυχία, τώρα αναζητούσε την ουσία. Τότε πίστευε πως είχε φίλους και αναγνώριση, τώρα είχε ως μοναδική συντροφιά την Αλήθεια. Τότε ζούσε σε κοινόχρηστους πολυτελείς παραδείσους, τώρα απολάμβανε το δικό του φτωχικό καταφύγιο που είχε δημιουργήσει με τον ιδρώτα του. Τότε κοίταζε τον κόσμο αφ' υψηλού τηλεκατευθύνοντας τις αγοραστικές του συνήθειες, τώρα μετέφερε ταπεινά φαγητό σε πεινασμένες υπάρξεις. Τότε ξυπνούσε αγχωμένος το πρωί έχοντας ν' αντιμετωπίσει μια μέρα γεμάτη επαγγελματικές υποχρεώσεις, τώρα σηκωνόταν ήρεμος λίγο πριν το μεσημέρι αναζητώντας αυτόβουλα νότες δημιουργίας. Τότε φορούσε το προσωπείο του αδυσώπητου εραστή για να παρασύρει στον κόσμο της εικόνας του ανυπεράσπιστες κορασίδες, τώρα ζούσε μόνος - σαν κοσμοκαλόγερος - αναζητώντας τις νύχτες στη φλόγα των κεριών το βλέμμα Εκείνης που κατάφερε να τον αγγίξει..."

"Ένα πολυσέλιδο μυθιστόρημα είναι δύσκολο να κρατήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη του από την πρώτη έως την τελευταία σελίδα. Για να συμβεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει ο συγγραφέας να έχει στήσει μια ενδιαφέρουσα πλοκή, να έχει πρόσωπα που να δείχνουν πως αν και χάρτινα εντούτοις αναπνέουν και τέλος να ξέρει τον τρόπο να αφηγείται με ζωντάνια και αμεσότητα. Αν όλα αυτά συμβαίνουν, τότε ο αναγνώστης όχι μόνο δεν κουράζεται από τις πολλές σελίδες, αλλά αντιθέτως παρακαλά να ήταν ακόμα περισσότερες. Κάτι τέτοιο έχει πετύχει ο Γιάννης Φαρσάρης. Αυτό το πρώτο του μυθιστόρημα, με όλο εκείνο τον πληθωρικό τρόπο που το κάθε νέο θέλει να κάνει γνωστή την ύπαρξή του, είναι ένα έργο που δεν το ξεχνάς και που όλα τα πρόσωπα που κυκλοφορούν στις σελίδες του, αισθάνεσαι πως τα έχεις πολύ καλά γνωρίσει. Η ιστορία ενός νέου άντρα -μια ελληνική εκδοχή golden boy- που ξαφνικά βλέπει να γκρεμίζεται όλο το οικοδόμημα που πάνω του στήριζε τη ζωή του. Το έντονο σοκάρισμα θα τον οδηγήσει σε μια πλήρη αλλαγή του τρόπου σκέψης και αντίδρασης. Κοινωνικό, λοιπόν, μυθιστόρημα, με σαφέστατες απόψεις και με συγκεκριμένα οράματα. Μια ρομαντική -από μια έννοια- συγγραφή μέσα σε μια αντιρομαντική εποχή." (Μάνος Κοντολέων, http://manoskontoleon2.blogspot.com, 8.11.2009)

"μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας"

Γυναίκες σε υαλοπωλείο
Ελένη Χωρεάνθη

Εκδ GEMA

Σύγχρονο κοινωνικό μυθιστόρημα με ήρωες καθημερινούς ανθρώπους, αναγνωρίσιμους, οι οποίοι κινούνται και δρουν "μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας" ενώ στην πραγματικότητα είναι όργανα, ενεργούμενα του κοινωνικοπολιτικού κατεστημένου. Μέσα και πίσω από τα επιφανειακά δρώμενα, ζωγραφούν οι ίδιοι, αυτοπροσδιοριζόμενοι δια των πράξεών τους, αλλού με αδρές και αλλού με απαλές, υποτυπώδεις πινελιές, στο μέτρο των δυνάμεών του ο καθένας, το πρόσωπο, την υφή και τη λειτουργία της σημερινής ελληνικής κοινωνίας στους κυριότερους τομείς δραστηριότητας και άσκησης κάθε είδους εποπτείας και εξουσίας, σύμφωνα με τους κανόνες της κλασικής λογοτεχνικής δεοντολογίας.
Εντελώς τυχαία, και κατά διαβολεμένη σύμπτωση, σ’ ένα ταξίδι, μπορεί το τελευταίο της, με προορισμό το Λονδίνο, η Δάφνη βρίσκεται ή νομίζει πως βρίσκεται αντιμέτωπη με τους πρωταγωνιστές μιας παλιάς προσωπικής της επώδυνης ιστορίας και ξαναζεί συνειδησιακά στο μυθιστορηματικό χρόνο τον αποθησαυρισμένο μέσα τους πόνο. Γυρίζει νοερά στο παρελθόν, βουτάει τη μνήμη στο σωρό των αναμνήσεων, ανασκαλεύοντας τα πεπραγμένα και παρακολουθεί την περασμένη της ζωή από την αρχή όπως ξετυλίγεται μπροστά της σαν κινηματογραφική ταινία. Αιωρείται στο κενό του χρόνου, μέσα σ’ ένα νεφέλωμα παρατηρώντας τα ετερόκλητα πρόσωπα που έπαιξαν σημαντικό ή ασήμαντο ρόλο στα δρώμενα της κάθε μέρας του παρελθόντος της και ανέτρεψαν τα μεγαλεπήβολα σχέδια και τις προοπτικές ενός ευτυχισμένου ζευγαριού.
Η Δάφνη είναι μια σύγχρονη εργαζόμενη γυναίκα και άγαμη μητέρα. Ο Άλκης, ένας καταξιωμένος επαγγελματικά άντρας, είναι ο πρώτος και μοναδικός έρωτας της ζωής της και για πολλά χρόνια σύντροφός της, ο άντρας που λάτρεψε και την απάτησε. Είναι ο Άλεξ, ένας αμφιλεγόμενος τύπος που έπαιξε αρνητικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας του ζευγαριού. Είναι η Μαργαρίτα που όρμησε όπως «ταύρος σε υαλοπωλείο» κι έφερε τα πάνω κάτω στην ήρεμη και τακτοποιημένη ζωή του ζευγαριού, είναι και η Χαρά με το αγγελικό πρόσωπο, νέα και αντιφατική γυναίκα που παίζει τους άντρες σαν τα ζάρια.
Όλοι μαζί, γνωστοί άγνωστοι μεταξύ αγνώστων, άλλοι με προορισμό το Λονδίνο κι άλλοι ενδιάμεσους σταθμούς, συναντιούνται σταδιακά και ταξιδεύουν με το ίδιο τρένο, προσπαθώντας στο ημίφως γνώσης και άγνοιας, σιγουριάς και αβεβαιότητας, παραδοχής και αμφιβολίας, να ξεδιαλύνουν τις υποψίες και να λύσουν τις απορίες τους, αλλά χωρίζουν σταδιακά κρατώντας καθένας στις αποσκευές του την αμφιβολία και το μεράδι της τύψης ή της πίκρας που του αναλογεί από το βιωμένο.

"ο τεμπελάκος" της Γλυκερίας Κακούρη μοιράστηκε μαζί μας τις περιπέτειες του

Σάββατο 17 Μαρτίου, απόγευμα στο Museum Hotel Barbara στην Αγριά Βόλου, 50 παιδάκια με τους γονείς τους ήρθανε να γνωρίσουν τον "τεμπελάκο". Γέμισε ο χώρος με φωνούλες, γέλια και γλυκά παιδικά προσωπάκια που περιμένανε με αγωνία να ακούσουνε τις περιπέτειες του μικρού Χριστάκου. 

Ευχαριστώ θερμά την Γλυκερία Κακούρη και τον Γιώργο Μωύσογλου από τις εκδόσεις ΔΥΑΣ για την υπέροχη συνεργασία που είχαμε και βέβαια θα συνεχιστεί και στους επόμενους μήνες με νέες βιβλιοπαρουσιάσεις. 

Και βέβαια ένα μεγάλο ευχαριστώ στην κυρία Πόλυ Καρκαλά - Σαράντη από το Museum Hotel Barbara για την μεγάλη της βοήθεια και την προσφορά του μουσειακού της χώρου για να διοργανώνουμε τις παρουσιάσεις μας.







Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Προσαρμοσμένη αναζήτηση